Ana içeriğe atla

Koestler ve Sevket Sureyya: "when one burns one's boats, what a very nice fire it makes"

Iki savas arasi donem nev-i sahsina munhasir bir donemdir. Bu donemde komunist hareketin icinde/ kiyisinda/kosesinde konumlanan aydin kusagi da donemin genel karakteristigine uygun olarak bunalimlidir, enteresandir.
Sanirim ki Koestler, Aydemir gibi insanlari simdi geriye dogru bakip donek, hain diye yaftalayanlar hep olacak, ama surasi kesin ki bu tipleri anlamadan, 1917 ve biraz oncesinde dogan asagi yukari da 1989’da bittigi kesinlesen, programatik temelleri Komunist enternasyonalde atilan, bir radikal sosyalizm cesidini de anlamak mumkun olmayacak. Asil topugu meselesi…
Her davanin inananlari, inanmayanlari ve inanip da sonra hayal kirikligina ugrayanlari sonra da abuk subuk isler yapanlari vardir. zannimca, hayat sadece muminler ve hainlerden ibaret olsaydi daha keyifli olmayacakti.
Koestler ve Aydemir sukut-u hayale ugrayanlardir.
Bu kimin sucudur? bence herkes biraz sucludur.
Bir kere idealisttirler. Genctirler. E dogal olarak heyecanlidirlar… Yeni bi dunya kurulmaktadir. Ikisi de komunizmde biraz kendi hayallerini gormuslerdir. Onlari komunizme nasil ulasilacagi degil de ozgurluk ideali cezbetmistir. Biri “su”yu aramaktadir, biri “arrow in the blue”nun pesindedir. Ozunde biri ulusal kurtulusu digeri ise sosyalizan bi liberalizmi ararlar. Ama iste, takdiri ilahi, donem oyle enteresandir ki, azgelismis ulke milliyetciliginin de demokratik kapitalizmin de yolu komunizmle kesismistir.
Ikisi de munevverdir, kalem adamlaridir. Parlak ve zekidirler. Aydemir 1920’lerin ortasinda Tkp mk’nin parlak ismidir, Koestler ise 1930’larin ortasinda egitimli, cok dilli biri olarak enternasyonalin Avrupadaki propaganda enstrumaninin islevsel parcalarindan biridir.
Ikisi de hayal kirikligina ugrarlar. Sureyya 27 tutuklamalarindan kemalizme heretik bir kemalist olmak uzere iltica eder. Ve/ama Kemalist idarenin nir parcasi olarak kalmaya devam eder. Digeri ise Ispanya Ic Savasindan sonra komunizmin ozgurlukcu idealine ihanet ettigini iddia ederek Ingiltere’ye sanirim kendine en uygun siyasi iklime iltica eder. Anti -komunizmin, Malraux, Silone gibilerle birlikte on saflarinda durur.
Ikisi de marksimle ilgili ayni dusunurler: Azi iyi fazlasi zarardir.
Ikisinin de ozelestirileri ictendir. Koestler daha ofkelidir, ama daha erken yasta yazmalari ile de ilgili olabilir. Koestler’in ofkesi sucun biraz da kendisinde oldugunu gormemesinden ve birazda kendini fazla onemsemesindendir.
Ikisi de kendi ayakkabilarini yakmis, cikan dumanin kokusundan buyulenmislerdir.
Cikan koku rahatsiz edici olabilir, ama kabul edelim ki bu gibi adamlar isin tuzu biberidir…

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Berlin'de Yeni ve Eski Dalga

Berlin’de bir hayalet dolaşıyor: Türkiyeli yeni diaspora. Sevdikleri biçimde söylersek New Wave-Yeni Dalga’cılar. Bir de eskisi var elbette. Daha doğrusu, New Wave kendine yeni derken, kendinden öncekilere de eski demiş oluyor. Yeni diaspora Almanya’ya "ben senin bildiğin Türklerden değilim” diyor. Yeni Dalga eğitimli, genç ve hırslı. Eski Dalga da gençti, ancak Türkiye’nin köylerinden gelen genç köylülerdi. Bir zamandan başka bir zamana geldiler. Kimse umursamadı ama zamanı sırtlarında taşıdılar. Eski Dalganın sırtında kocaman bir kambur var, dışarıdan bakan sadece kamburu görüyor. İçerden görünen ise, Sivas, Çorum ve Varto. Yeni Dalga, aksine, zaman değil, mekan değiştirdi. Türkiye’nin millenial kuşağı Berlin’de aynı zamanı yaşadıklarını düşündükleri çocuklarla komşu oldular. Biraz daha geriye gidersek Yeni Dalga Erdoğan’ın Türkiye’sini önce beğenmedi, sonra şöyle bir silkeledi (Gezi’de), sonra da siyasetin doğuda pek kibar bir şekilde yapılmadığını farkederek, Türk...

Barnes'ın domuzu

Barnes, Flaubert'in Papağanı (ya da tarihçiliğin eleştirisi): Geçmişi nasıl ele geçiriyoruz? Bunu başarabiliyor muyuz hiç? Ben tıp öğrencisiyken, bir yıl sonu balosunda bazı muzip kişiler salona her yanı yağlar içinde bir domuz yavrusu salmışlardı. Yavru domuz salondakilerin bacakları arasından geçiyor, kendini bir türlü yaklatmıyor ve ciyak ciyak da bağırıyordu. İnsanlar onu yakalayacağım diye yerlere atılıp durdular ve bu arada da kendilerini gülünç duruma düşürdüler. Geçmiş, çoğu kez bu domuz yavrusu gibi davranıyor sanki.

Sürecin Kısa Bir Tarihi ya da "Pe Tirka baweri nabe!"

2011 Haziran seçimlerinin hemen ardından başlayan ve bir buçuk yıl kadar süren prematüre ‘devrimci halk savaşı’ dönemi 2013 Newroz’unda Amed’de okunan poetik manifesto ile sona erdi. Ya da şöyle diyelim: 2011 seçimlerini ‘İtilafçılar’ kazandılar, ve o moral ve izansızlıkla yeni bir şiddet festivaliyle bu bir türlü bitmeyen bilmeyen ‘şark’ sorununa bir nokta koymaya yeltendiler. Sonra ne mi oldu? Oslo’dan Srilanka’ya gidelim derken, İrlanda’da buldular kendilerini ve Garry Adams ellerine Öcalan için yazdığı bir mersiyeyi tutuşturdu. Kısa ama etkiliydi.( Sesli tercüme ) Sinikler hiçbir şeye şaşırmazlar. Hayatta bir şeyleri gerçekten değiştirmeye çalışanların ise şaşırmama lüksü yoktur. Her gün yeni bir gün, her olay yenidir. Mesele yeni olanın ne olduğunu ayırdedebilmektir. O yüzden hayata kuşbakışı bakanlar bu yeni dönemi, Kürtler açısından neredeyse 20 yıllık bir barış kontekstine yerleştirmekte zorlanmadılar. Ancak ayağını yere basanlar için durum yepyeni, koşullar umut vericiydi. ...